Gwiazdy najstarsze we Wszechświecie

Gwiazdy

Gwiazdy starsze niż myślimy

Naukowcy odkryli gwiazdy, które powstały „wkrótce” po Wielkim Wybuchu. Do poszukiwania najstarszych gwiazd w centralnym obszarze naszej galaktyki przystąpili naukowcy pod kierownictwem Louise Howes z Lund University w Szwecji. Ich działania zakończyły się sukcesem. Po raz pierwszy zidentyfikowano obiekty tego typu.

Zawrotna liczba

Wstępną selekcję 14 tys. kandydatek przeprowadzono za pomocą australijskiego teleskopu SkyMapper, a następnie przebadano je spektroskopowo za pomocą innego teleskopu o nazwie Anglo-Australian Telescope (AAT). W rezultacie w centrum Galaktyki znaleziono ponad 500 gwiazd o niewielkiej zawartości pierwiastków cięższych niż hel. 23 gwiazdy z najmniejszą zawartością takich pierwiastków przeanalizowano szczegółowo za pomocą spektrografu na 6,5-metrowym Teleskopie Magellana w obserwatorium Las Campanas w Chile.

Okazało się, że zawierają tysiąc razy mniej pierwiastków ciężkich niż występuje w Słońcu, a rekordzistka zawiera ich nawet dziesięć tysięcy razy mniej. Gwiazdy te są zatem niesłychanie jednorodne chemicznie i należą do najstarszych obiektów we Wszechświecie. „To najstarsze gwiazdy znalezione w Drodze Mlecznej” – podkreśla Howes.

Trzeba było jednak sprawdzić, czy gwiazdy te rzeczywiście są związane z centrum Drogi Mlecznej. Tutaj kluczowe okazały się obserwacje wykonane przez polski projekt OGLE, kierowany przez prof. dr. hab. Andrzeja Udalskiego z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Gwiazda jest niezwykła także dlatego, że w przeciwieństwie do innych gwiazd o bardzo niskiej zawartości metalu, jest częścią Drogi Mlecznej, w której znajduje się nasze własne Słońce. To także może zmieniać wcześniejsze ustalenia. Wiek tej gwiazdy wskazuje, że być może nasze galaktyczne sąsiedztwo jest co najmniej 3 miliardy lat starsze niż wcześniej sądzono.

 „Precyzyjne pomiary położeń gwiazd na obrazach nieba rejestrowanych przez projekt OGLE  i długa baza czasowa obserwacji pozwoliły z dużą dokładnością śledzić ruchy gwiazd” – wyjaśnił wykonujący pomiary astrometryczne dr Radosław Poleski, odbywający obecnie staż po doktorski na Uniwersytecie Stanowym w Ohio. Dla dziesięciu gwiazd udało się ustalić dokładne orbity w Galaktyce. Siedem z nich na pewno znajduje się w centrum Drogi Mlecznej i powstało zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu. Wyniki badań przedstawiono w czasopiśmie „Nature”.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *